31 sierpnia 2015

Zmiana partnera prywatnego będącego beneficjentem środków UE

Wprowadzone rozporządzeniem ogólnym nr 1303/2013, przepisy dotyczące wsparcia z EFSI na rzecz partnerstw publiczno-prywatnych w ramach nowej perspektywy finansowej UE na lata 2014-2020, dopuszczają możliwość zmiany partnera prywatnego będącego beneficjentem środków UE na inny podmiot prywatny lub publiczny (art. 63 ust. 3). Czy w związku z wejściem w życie w lipcu br. przepisów doprecyzowujących możliwość dokonania zmiany beneficjenta, rozwiązanie to ma szansę znaleźć zastosowanie w praktyce?

4 lipca 2015 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej zostało opublikowane rozporządzenie delegowane Komisji Europejskiej nr 2015/1076 ustanawiające dodatkowe minimalne wymogi, które muszą zostać spełnione w projektach partnerstwa publiczno-prywatnego finansowanych z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w przypadku potrzeby dokonania zmiany partnera prywatnego będącego beneficjentem środków UE (Rozporządzenie nr 2015/1076). W prowadzone przepisy wprowadziły następujące dodatkowe warunki w tym zakresie:

  • partner lub podmiot publiczny jest w stanie dostarczać przynajmniej tę usługę i z zachowaniem co najmniej tych minimalnych norm jakości, które określone są w umowie partnerstwa publiczno-prywatnego;
  • partner lub podmiot publiczny zgodził się przyjąć na siebie prawa i obowiązki beneficjenta w odniesieniu do wsparcia operacji PPP od dnia, w którym instytucja zarządzająca powiadamiana jest o wniosku o zastąpienie;
  • partner lub podmiot publiczny wystąpi do instytucji zarządzającej z wnioskiem o zastąpienie partnera prywatnego jako beneficjenta w ciągu jednego miesiąca od daty decyzji o zmianie tego partnera prywatnego.

Rozwiązanie to ma na celu zapewnienie możliwości zachowania trwałości projektu hybrydowego, pomimo zmiany partnera prywatnego będącego jednocześnie beneficjentem środków UE. W związku z zasadniczym brakiem możliwości dokonywania zmian podmiotowych w trakcie realizacji kontraktów o zamówienia publiczne (ppp jest jedną z jego form), zmiana partnera prywatnego-beneficjenta w praktyce będzie mogła co do zasady nastąpić wyłącznie w przypadku wypowiedzenia pierwotnej umowy o ppp, np. z powodu upadłości dotychczasowego partnera prywatnego lub w przypadku niewłaściwej realizacji kontraktu.

W związku z powyższym, kontynowanie realizacji projektu ppp z jednoczesnym dokonaniem zmiany beneficjenta środków UE wymagać będzie po pierwsze przeprowadzenia nowej konkurencyjnej procedury wyboru partnera prywatnego (chyba, że zaistnieją przesłanki do udzielenia zamówienia „z wolnej ręki”), po drugie spełniania warunków określonych w Rozporządzeniu nr 2015/1076.

Oznacza to, że nowy partner prywatny, aby mógł „przejąć” rolę beneficjenta środków UE od swojego poprzednika, będzie musiał przejąć na prawa i obowiązki oraz standardy realizacji projektu określone w uprzednio rozwiązanej umowie o ppp. Należy spodziewać się zatem, że negocjacja warunków kontraktu  ppp w tym przypadku będzie bardzo istotnie ograniczona. Należy także pamiętać o konieczności wystąpienia do instytucji zarządzającej z wnioskiem o zastąpienie partnera prywatnego jako beneficjenta w ciągu jednego miesiąca od daty decyzji o zmianie tego partnera prywatnego. Przepisy nie precyzują jednak, czy termin ten powinien być liczony od momentu rozwiązania dotychczasowej umowy o ppp, od czasu wyboru nowego partnera prywatnego, czy też od innego momentu[1]?

W związku z dość nieprecyzyjnymi warunkami możliwości dokonania zmiany beneficjenta, a także naturalną niechęcią sektora prywatnego do brania na siebie tej roli w projektach ppp (brak doświadczenia, konieczność przejęcia dodatkowych ryzyk), wydaje się, że przepisy te w praktyce będą w naszym kraju niezwykle rzadko stosowane, np. wyjątkowo w przypadku umów ”step-in-rights”. Być może i dobrze, ponieważ mają one charakter raczej „awaryjny”, a polski rynek ppp dla swojego rozwoju takich sytuacji nie potrzebuje.



[1] Wydaje się, że skoro partner lub podmiot publiczny ma  przyjąć na siebie prawa i obowiązki beneficjenta w odniesieniu do wsparcia operacji PPP od dnia, w którym instytucja zarządzająca powiadamiana jest o wniosku o zastąpienie, wniosek ten powinien zostać złożony najwcześniej po wyborze oferty najkorzystniejszej.