20 października 2014

Co zmieni się w ustawie o PPP ?

322 ogłoszone postępowania i tylko 66 zawartych umów o PPP (i koncesji) – to bilans ponad 5‑letniego funkcjonowania „nowych” przepisów regulujących model partnerstwa publiczno-prywatnego w Polsce, który stawia nasz kraj na końcu stawki państw europejskich w kategorii skuteczności wdrażania przedsięwzięć PPP. Głównym impulsem do zmiany takiego stanu rzeczy mają być zmiany w przepisach przedstawione w przyjętym przez Ministerstwo Gospodarki projekcie założeń do ustawy o zmianie ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym oraz ustawy o finansach publicznych.

W projekcie tym, ministerstwo proponuje zmiany w przepisach polegające na:

  • wprowadzeniu regulacji stanowiącej, że wydatki jednostek samorządu terytorialnego ponoszone na podstawie umowy PPP w części, w jakiej przeznaczone są na finansowanie wytworzenia, nabycia lub ulepszenia środków trwałych, nabycia wartości niematerialnych i prawnych lub współudziału w kosztach wytworzenia środków trwałych są wydatkami majątkowymi;

Wprowadzenie jasnych zasad klasyfikowania wydatków jednostek samorządu terytorialnego ponoszonych z tytułu zaciągniętych zobowiązań w ramach umów o PPP, jako wydatków majątkowych już dziś należy ocenić pozytywnie przede wszystkim z uwagi na fakt, że krajowy rynek PPP jest zasadniczo rynkiem samorządowym (ponad 95 % wszystkich procedur inicjują jednostki samorządu terytorialnego), dla którego wydatki majątkowe stanowią „neutralne pasywa” przy wyliczaniu nowego indywidualnego wskaźnika zadłużenia JST. Tym bardziej, że problem ten stanowi dziś jedną z poważniejszych barier w rozwoju PPP w naszym kraju.

  • wprowadzeniu możliwości utworzenia przez wybranego wykonawcę spółki zależnej odpowiedzialnej za wykonanie przedmiotu postępowania, po wyborze jego oferty jako najkorzystniejszej;

Zmiana ta będzie z pewnością sporym udogodnieniem dla wykonawców, którzy na etapie proceduralnym nie będą musieli tworzyć nowego podmiotu (i użyczać mu doświadczenia), który – jak może się okazać – będzie ostatecznie bezużyteczny z uwagi np. na wybór przez zamawiającego oferty konkurencji startującej w postępowaniu. Co również istotne dla zamawiających, projekt założeń przewiduje solidarną odpowiedzialność tej spółki ze „spółką matką”.

  • wprowadzeniu ułatwień w zawieraniu z wybranym wykonawcę umowy na okres dłuższy niż 4 lata (art. 142 ust. 3 ustawy PZP);

Zmiana ta ma na celu zlikwidowanie zbędnego obciążenia administracyjnego, polegającego na zniesieniu w ramach procedur PPP obowiązku przekazywania Prezesowi Urzędu Zamówień Publicznych uzasadnienia faktycznego i prawnego wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia na okres dłuższy niż 4 lata (pozostanie jedynie obowiązek poinformowania Prezesa UZP o zamiarze zawarcia takiej umowy).

  • zniesieniu limitów wysokości zabezpieczenia (art. 150 ust. 2 ustawy PZP);

Celem postulowanej zmiany jest zniesienie w postępowaniach PPP limitów wysokości zabezpieczenia, o których mowa w art. 150 ust. 2 ustawy Pzp (obecnie od 2 do 10 % wartości umowy) i pozostawienia podmiotowi publicznemu pełnej swobody w decydowaniu o określeniu wysokości zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Zważywszy, iż ustawodawca dąży do nieobciążania partnera prywatnego dodatkową zbyt wysoką kwotą zabezpieczenia (mianowicie poniżej 2%), w mojej ocenie bardziej zasadnym byłoby zniesienie jedynie dolnej granicy zabezpieczenia.

  • uzupełnieniu zapisów w umowie PPP o możliwość i zasady jej wcześniejszego rozwiązania;
  • wprowadzeniu przepisów dających JST uprawnienia do udzielania wykonawcy dotacji celowych na realizacji inwestycji i związane z wykonaniem umowy PPP usługi;

Pomimo, że w większości przypadków, tworzone obecnie umowy PPP zawierają klauzule określające zasady wypowiedzenia umowy przez każdą ze stron, ustawowe wprowadzenie tych elementów do umowy o PPP jako jej essentialia negotii należy ocenić pozytywnie, bowiem  nieuregulowanie tych kwestii w kontrakcie PPP może skutkować wyjątkowo negatywnymi konsekwencjami dla każdej ze stron partnerstwa. Z kolei w przypadku proponowanych dotacji, ze względu na ogólne uzasadnienie postulowanej zmiany, nie chciałbym dziś oceniać propozycji ministerstwa w ww. zakresie, czekając na jej odzwierciedlenie w przepisach ustawowych.

Kończąc, na pytanie – Czy postulowane zmiany będą stanowiły realny impuls do rozwoju partnerstwa publiczno-prywatnego w Polsce? – odpowiadam dziś z dziecięcą szczerością – Nie wiem.  Jednak nie dlatego, że wątpię w ich jakość merytoryczną  (powiedzmy, że w większości), ale dlatego, że aby mogły one odnieść zamierzony skutek, konieczne jest, aby wraz ze zmianą przepisów nastąpiła zmiana podejścia sektora publicznego (również na szczeblu rządowym) do instrumentu PPP w ogóle, bowiem nawet najlepsze regulacje nie zdadzą egzaminu, gdy nie będzie się ich stosować w praktyce. Podsumowując zatem –  jeszcze sporo (pozytywnej) pracy przed nami.